• نویسنده: دکتر حسین ابوالحسن تنهایی
  • ناشر: انتشارات بهمن برنا
  •  نوبت چاپ: چاپ سوم ۱۳۸۹
  •  تعداد صفحات: ۱۸۱ صفحه
  •  محل نشر: تهران

این کتاب اولین جلد از مجموعه سیزده جلدی تخیل جامعه شناختی در بستر تاریخ است که توسط استاد تنهایی تدوین و تالیف شده است. ناشر در مقدمه ، این اثر را این گونه معرفی میکند:

 

“دکتر تنهایی وابسته به حوزه جامعه شناسی تفسیری است. وی با تأثیر از مکتب بلومری و سنت جامعه شناسی رادیکال، و بهره گیری از مجموعه نظریه های صاحب نظران و شارحین مطرح در نظریه های جامعه شناسی غرب، ضمن تنظیم مدل های تحلیلی نظریه های جامعه شناسی بصورت فرمکتبی به منظور کاربست آن ها در تبیین و فهم مسایل اجتماعی، تلاش در ارائه تعاریفی بنیادین، مکتبی و فرا مکتبی در جامعه شناسی و تحلیل های نظری و جامعه شناختی در این مجموعه دارد. این امر بخصوص در مجلد اول که به مثابه کلید و زیربنای کل مجموعه[ مجموعه سیزده جلدی] است به وضوح به چشم می خورد. آرمان و موضوع تحقیق نگارنده ارائه چشم اندازی تلفیقی از نظریات تفسیری و رادیکال تحت عنوان جامعه شناسی تفسیری ریشه ای است.”

 

دکتر تنهایی معتقد است علی رغم این که فهم جامعه شناسی نظری به منزله فهم شالوده های اساسی جامعه شناسی است، بطور معمول کمتر مورد توجه هواداران رشته جامعه شناسی قرار گرفته است.

این کتاب با یک مقدمه و سه بخش در ده فصل، طبق فهرست کلی ذیل تنظیم و تدوین شده است:

مقدمه: جامعه شناسی نظری چیست؟

بخش یکم: شالوده های فرامکتبی علم جامعه شناسی

در این بخش به سه سوال اساسی چیستی علم، ارزشی بودن علم، و چگونگی خوانش نظریه، در سه فصل پرداخته شده است.

فصل یکم: نقد تعریف و تاریخ علم

فصل دوم: نقد هدف و کارکرد علم

فصل سوم: تخیل جامعه شناختی نقد روش مطالعه نظریه و دستگاه نظری

بخش دوم: شرح و نقد شالوده های فرامکتبی نظریه های جامعه شناسی: اصول، قواعد و مفاهیم

فصل چهارم: اصول فرامکتبی جامعه شناسی

فصل پنجم: مفاهیم تحلیلی نظری

فصل ششم: بازگشت به اصول جامعه شناسی

فصل هفتم: بازگشت به مفاهیم تحلیلی

بخش سوم: شرح، نقد و تلفیق نظریه ها و پارادایم ها

فصل هشتم: وارسی انتقادی مفاهیم مکتبی

فصل نهم: وارسی و نقد دسته بندی در پارادایم های مکتبی

فصل دهم: شرح دستگاه نظری

این فصل که اهداف اساسی تالیف کتاب را تعقیب می کند در سه محور ارائه شده است. یک: نسبت میان نظریه، مکتب و پرادایم. دو: قواعد شرح نظری که به فراگردهای پنجگانه توصیف، تحلیل، تبیین، نقد و تلفیق می پردازد. سه: مدل جابجایی اسلوب های تحلیل با استفاده از شیوه تحلیل عنصری